ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΟΥ 2001

Πως η αντισυνταγματικη αναθεωρηση του αρθρου 86 και ο νομος Βενιζελου περι ευθυνης υπουργων ανοιξαν πριν μια δεκαετια την κερκοπορτα για το μνημονιο.
Αν η μεταβαση στο καθεστως του μνημονιου ισοδυναμει με καταστρατηγηση του Συνταγματος, η προγενεστερη αντισυνταγματικη ρυθμιση υπο τη μορφη ψηφισης ενος αρθρου (86) στην αναθεωρηση του 2001 ηταν η κερκοπορτα που οδηγησε στο μνημονιο.
Προκειται βεβαιως για το νομο περι Ευθυνης Υπουργων που επιφυλασσει προνομιακη μεταχειρηση υπουργων και υφυπουργων εναντι των υπολοιπων πολιτων, ωστε να θεωρει νομιμη την παραγραφη ακομη και αξιοποινων πραξεων τους μετα την παρελευση της πενταετιας.
Εμπνευστης του περιωνυμου νομου ηταν ο Ευ. Βενιζελος ο οποιος κατα δηλωση του μπροστα σε πυκνο ακροατηριο, στη συζητηση που ακολουθησε την παρουσιαση των βασικων θεσεων του εν λογω αρθρου, παραδεχτηκε οτι η αναθεωρηση του συνταγματος το 2001 εγινε με βασικο στοχο την αναθεωρηση του αρθρου 86 περι ευθυνης υπουργων (15.6.2001).
Σε ομιλια του δε κατα την παρουσιαση του βιβλιου του Α. Βγοτζα "Η δικη του Αντρεα Παπανδρεου - 20 χρονια μετα" υποστηριξε μεταξυ αλλων για την αναγκαιοτητα του νομου: "Υπαρχει ομως και μια αλλη διασταση πολυ σημαντικη: ειναι η σχεση μεταξυ πολιτικης και δικαστικης εξουσιας. Ποιους εμπιστευεσαι να κρινουν και υπο ποιες προυποθεσεις και για ποιο σκοπο. Δεν υπαρχει κανενα κρατος στον κοσμο θεσμικα συγκροτημενο ωριμο που να μην αναθετει τη ληψη της καθοριστικης αποφασης στο κοινοβουλιο του....(16/5/2009).
Ας δουμε ομως τι συμβαινει σε αλλα θεσμικα συγκροτημενα και ωριμα κρατη συμφωνα με εναν αλλο συναδελφο του κ. Βενιζελου, τον συνταγματολογο κ. Αλιβιζατο, ο οποιος σε αρθρο του υπο τον αποκαλυπτικο τιτλο "Ενα ανηθικο προνομιο" υποστηριζει: " Για το καταντημα της Βουλης δεν φταινε οι πολιτικοι, αλλα το Συνταγμα. Το Συνταγμα που τους αναθετει μια αρμοδιοτητα, που κανονικα δεν επρεπε να εχουν(αρθρο 86). Αν ο αφελης συνομιλητης μας το εψαχνε λιγο παραπανω, πολυ φοβαμαι οτι θα κατατροπωνε τους 268 βουλευτες του ΠΑΣΟΚ και της Νεας Δημοκρατιας που το 2001 ψηφισαν το νεο αρθρο 86 του Συνταγματος. Διοτι σε καμμια αλλη ευρωπαικη χωρα (πλην μερικων του πρωην υπαρκτου σοσιαλισμου) το Συνταγμα δεν αναθετει στη Βουλη και μαλιστα κατα αποκλειστικοτητα, την αρμοδιοτητα να ασκει την ποινικη διωξη κατα υπουργων οταν υπαρχουν ενδειξεις οτι διεπραξαν αξιοποινες πραξεις η παραλειψεις στην ασκηση των καθηκοντων τους" (Καθημερινη 10/5/2009).
Ας δουμε τι οριζει το ιδιο το Συνταγμα σχετικα με τη λειτουργια αναθεωρησης του: Συμφωνα με το αρθρο 110 παρ. 1 το Συνταγμα οριοθετει μια περιοχη του, η οποια καθισταται παντελως απροσβλητη απο καθε εξουσια συμπεριλαμβανομενης και της αναθεωρητικης. Μορφοποιειται ετσι ενας πρωτογενης σκληρος πυρηνας, ο οποιος περιλαμβανει δυο κατηγοριες διαταξεων οι οποιες δεν επιδεχονται αναθεωρησης: Η πρωτη κατηγορια περιλαμβανει τις διαταξεις που καθοριζουν τη βαση και τη μορφη του πολιτευματος. Σ αυτη την κατηγορια ανηκει η αρχη της διακρισης των εξουσιων, η οποια προστατευεται και ρητα στο 110 παρ.1.  Η δευτερη κατηγορια περιλαμβανει 8 ρητα απαριθμουμενες διαταξεις οι οποιες καλυπτουν ουσιαστικα το περιεχομενο ολων των ατομικων και κοινωνικων δικαιωματων, συμπεριλαμβανομενου και του αρθρου 4 περι ισοτητας πολιτων απεναντι στο νομο. Βασικη προυποθεση που θετει το Συνταγμα για την αναθεωρηση του ειναι μεταγενεστερες διαταξεις να μην ερχονται σε συγκρουση με τις θεμελιωδεις διαταξεις του.
Με την αναθεωρηση του 2001 ειναι προφανες οτι το επιμαχο αρθρο 86 ερχεται σε ευθεια συγκρουση με τις δυο αυτες θεμελιωδεις διαταξεις. Προκειται επομενως για ενα συνταγματικο πραξικοπημα. Ωστοσο εκπληξη δεν αποτελει η σταση αυτων που το ψηφισαν, αρκετοι εκ των οποιων, με προεξαρχοντα τον κ. Βενιζελο, συνεχιζουν ακομα και σημερα να το υπερασπιζονται διακαως, αλλα η σταση της δικαστικης εξουσιας η οποια με δηλωσεις, αρθρα, σχολια, αφηνει μεν αιχμες κατα του νομου, αλλα δεν πραττει το αυτονοητο, που της αναγνωριζει ο ανωτερος συνταγματικος χαρτης της χωρας: Την τηρηση του Συνταγματος με τη μη εφαρμογη του νομου που ειναι αντιθετος προς τις θεμελιωδεις αχες του.
 Γιατι λοιπον η Θεμις στην πιο κρισιμη στιγμη που διερχεται μεταπολιτευτικα ο τοπος δεν ανελαβε να αποδωσει τα του Καισαρος τω Καισαρι και τα του υπουργου τω υπουργω;
Παραθετουμε ως απαντηση τα λογια του αειμνηστου επιτιμου προεδρου του Αρειου Παγου Στ. Ματθια: " Η δικαστικη λειτουργια διατηρει μεν κατα βαση την εγγυημενη απο το Συνταγμα ανεξαρτησια της, ομως τα δικαστηρια δεν εκφραζουν δικη τους πολιτικη βουληση. Εφαρμοζουν απλως, με καποια περιθωρια ερμηνειας, τους νομους που εχουν ψηφιστει με κυβερνητικη πρωτοβουλια.
Επιπλεον, η παντοδυναμη κυβερνηση δυσκολα ανεχεται την ελεγκτικη ακυρωτικη λειτουργια της δικαιοσυνης. Και με διαφορες μεθοδευσειςπροσπαθει να την περιορισει η να την κατευθυνει. Συνηθεις πρακτικες ειναι: α) οι ευκαιριακες νομοθετικες επεμβασεις στη συνθεση και τις αρμοδιοτητες των οργανων της Δικαιοσυνης. β) η προαγωγη, χωρις αιτιολογηση και με κομματικα κατα κανονα κριτηρια των προεδρων και αντιπροεδρων των τριων ανωτατων δικαστηριων. γ) την εξασφαλιση διαφορων ευνοιων υπερ των "συνεργασιμων". δ) η νομοθετικη "επιλυση" εκκρεμων υποθεσεων. ε) η αυθαιρετη μη εκτελεση δικαστικων αποφασεων. στ) η διατηρηση των δικαστηριων σε απολυτη οικονομικη εξαρτηση απο το υπουργειο Δικαιοσυνης. Με αυτα τα δεδομενα παροτι πολλοι δικαστικοι λειτουργοι παραμενουν σταθερα αφοσιωμενοι στο εργο τους, η δικαστικη λειτουργια τελει υπο συνεχη υπονομευση" (περιοδικο "Επιστημη και Κοινωνια" τευχος 15, του 2005). Το μεγαλυτερο σκανδαλο της μεταπολιτευσης δεν ειναι το Χρηματιστηριο, η Siemens η το Βατοπεδι, αλλα ο νομος περι ευθυνης υπουργων, που αποτελει ασπιδα προστασιας των σκανδαλων. Μια αναθεωρηση χρειαζεται το αρθρο 86. Την καταργηση του. Να διωκονται και οι πολιτικοι οπως ολοι οι πολιτες. Αυτο ομως προυποθετει μια ανεξαρτητη δικαστικη εξουσια που θα εχει την τολμη να αναλαβει τις ευθυνες της. Υπαρχει και ενας ακομη λογος που ειναι προβληματικη αυτη η αρμοδιοτητα που εκχωρηθηκε στη Βουλη. Οι βουλευτες καλουνται να κρινουν βουλευτες. Ποιος θα δεχοταν την αμεροληψια τους ακομα και αν αρθουν τ εμποδια που εχουν λογω αισθηματος συναδελφικης αλληλεγγυης αλλα και πανω απο ολα οι κομματικες σκοπιμοτητες; Για τους βουλευτες μας με προεξαρχοντα τον κ. Βενιζελο, τον εμνευστη αυτου του πραξικοπηματος, ισχυει μια παραφραση της γνωστης ρησης του Λουδοβικου ΙΔ " L Etat c est moi" η παραφρασμενο για τους βουλευτες μας " Ο Νομος ειμαι εγω".
Και κατι τελευταιο για ολους τους: Η Ισλανδια δεν εχει ατιμωρησια πολιτικων. Βενιζελο το ακους;